Ichtioftirioza – Ospa Rybia choroba ryb i metody jej leczenia

Tematy dotyczące choroby ryb Ichtioftirioza – ospa rybia

Ichtioftirioza – ospa rybia

1. Opis ogólny

Jedna z najczęstszych chorób występująca w akwarium. Wykryta we wczesnym stadium jest w pełni uleczalna. Pierwotniak wywołujący tę chorobę ma trzy fazy życia i jest on wrażliwy na leczenie tylko podczas jednego z tych cykli.

ETAP I: pierwotniaki przyczepiają się pod naskórek ryby, płetw lub skrzeli i rozpoczynają żerowanie (żywią się komórkami ryby i nie są jeszcze widoczne gołym okiem). Po kilku dniach widoczne stają się małe, białe, bąblowate plamki (każda plamka to pojedynczy pasożyt), które po osiągnięciu dojrzałości uwalniają się od ryby i opadają na dno.

ETAP II: opadłe pasożyty tworzą torbiele, w których odtwarzają się poprzez wielokrotny podział komórki. W przeciągu jednej doby w torbieli może powstać do 500 nowych pasożytów.

ETAP III: po zakończonym podziale torbiele pękają (czas dojrzewania jest ściśle zależny od temperatury wody) i tysiące młodych pasożytów swobodnie pływa w poszukiwaniu żywicieli. Jeżeli gospodarz nie zostanie znaleziony w przeciągu 2-3 dni, pasożyt umiera. Jeżeli pasożyty odnajdą żywicieli, cały proces się powtarza. I to jest ten moment, kiedy należy przystąpić do leczenia.

Okres trwania każdego z etapów jest ściśle zależny od temperatury wody:

Temperatura
[°C]
Okres przebywania na żywicielu
[dni]
Okres przebywania w wodzie
[dni]
Cały cykl
[dni]
15 10-12 1-2 11-14
20 7 1 8
25 5 0,5 5,5

2. Rodzaj choroby - typ

Jest to choroba wywołana przez pasożyty żyjące w skórze ryb.

3. Przyczyna

Przyczyną Ichtioftiriozy – ospy rybiej jest kulorzęsek (Ichthyophthiriusmultifiliis)

4. Okoliczności sprzyjające rozwojowi Ospy Rybiej

  • transport ryb po ich zakupie (wychłodzenie w czasie transportu)
  • brak przeprowadzenia kwarantanny nowych nabytków (ryb, roślin, ślimaków itp.)
  • posiadanie ryb nosicieli (same nie wykazują żadnych objawów)
  • zła jakość wody (brudna woda, niewłaściwa temperatura)
  • uszkodzenia ryb na skutek urazów
  • osłabienie ryb
  • stres

5. Objawy Ospy Rybiej

  • drobne, małe, białawe plamki na płetwach oraz ciele ryby (z czasem jest ich coraz więcej)
  • ryby ocierają się o rośliny lub elementy dekoracyjne raniąc skórę i płetwy
  • nadmierne wydzielanie śluzu
  • zamglone oczy
  • brak apetytu
  • problemy z oddychaniem w zaawansowanym stadium choroby (ryba szybciej porusza pokrywami skrzelowymi)
  • zaczerwienione i obrzękłe skrzela

6. Metody leczenia Ospy Rybiej

Choroba trudna do wyleczenia, gdyż objawy, które potwierdzają ją, są już zaawansowane, organy wewnętrzne wyniszczone. Zaleca się przeniesienie chorej rybki do oddzielnego zbiornika, zidentyfikowanie pierwotnej przyczyny wywołania choroby. Można oczywiście próbować leczyć rybkę, ale istnieje mała szansa powodzenia. W czasie przeprowadzania kuracji znacząco zwiększamy napowietrzanie wody, nie stosujemy intensywnego oświetlenia i zwiększamy temperaturę wody o 2-3°C.

6.1. Podniesienie temperatury wody i zastosowanie dodatkowego napowietrzania.

Pasożyta tego można zabić tylko w 3 fazie jego cyklu życia (kiedy swobodnie pływa w poszukiwaniu żywiciela). Podwyższając temperaturę wody (28-30°C) znacząco skracamy czas, jaki ma on na odnalezienie gospodarza (nie mogąc go odnaleźć, umiera samoistnie). Jednak zawsze jakaś część kulorzęsków dzieli się jeszcze w torbielach lub zdążyła zainfekować napotkaną rybę. Dlatego cały proces musi potrwać kilka tygodni (3-4). W tym czasie systematycznie czyścimy podłoże z cyst, które jeszcze nie uległy pęknięciu oraz martwych pasożytów. Nie zapominamy o intensywnym napowietrzaniu zbiornika (np. deszczownicą) oraz systematycznych podmianach 50% wody. Temperaturę zwiększamy stopniowo (tak samo ją obniżamy) - 1°C na godzinę.
Nie wszystkie ryby i rośliny są odporne na podwyższoną temperaturę. Zabieg ten szczególnie polecany jest dla bocji, sumów czy zbrojników (są wrażliwe na większość leków oraz sól).

6.2. Leczenie preparatami i lekami - długotrwałe kąpiele

Metoda polecana dla ryb, które nie tolerują wysokich temperatur.
Należy pamiętać, że lekarstwa są skuteczne tylko dla kulorzęsków w ich 3 fazie życia (swobodnego pływania). Istnieje szereg specyfików dostępnych na rynku. Ważną wskazówką jest konieczność opróżnienia filtru z węgla aktywnego przed podaniem leku (reaguje on z lekami). W czasie stosowania kuracji medykamentami/preparatami unikamy podmian wody. Jeżeli producent inaczej nie zaleci, to podmieniamy 50% wody przed podaniem leku i 50% po zakończonej kuracji (w celu usunięcia leku z wody). Wskazane jest podawanie chorym rybom wraz z lekami pokarmów wzbogaconych witaminami lub preparatów witaminowych (np. TropicalMultimineral). Stosując dany preparat/lek należy ściśle przestrzegać zaleceń producenta – nie zwiększamy dawek, nie skracamy czasu rekonwalescencji.

Przegląd najpopularniejszych stosowanych leków/preparatów:

  • SÓL KUCHENNA niejodowana – działa odkażająco. Dodajemy jednorazowo dawkę 1 łyżeczki na 10L wody (najlepiej jest wcześniej rozpuścić ją w osobnym naczyniu). Nie wszystkie ryby dobrze znoszą taką kurację – szczególnie neony czy kardynałki;
  • ZIELEŃ MALACHITOWA – działa odkażająco i przeciw pasożytniczo. Podajemy 1ml na 10L wody. Preparat ten wchłaniany częściowo jest przez rośliny oraz może zabarwić elementy akwarium;
  • FMC - działa odkażająco (przeciw pasożytniczo, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybicznie), jest to mieszanina formaliny, zieleni malachitowej i błękitu metylowego. Podajemy 10-15ml na 100L wody, kąpiele stosujemy kilka razy w ciągu 7-14 dni, najlepiej w osobnym zbiorniku (silnie napowietrzanego, bez filtra). Przed dodaniem nowej dawki podmieniamy 50% wody. Preparat może zabarwić elementy akwarium;
  • SERA COSTAFORTE – działa przeciw pasożytniczo. Środek podaje się w dawce 1ml na każde 40L wody w 1, 3, 5 i 7 dniu leczenia. Przed podaniem pierwszej dawki podmieniamy 30% wody oraz podnosimy jej temperaturę do max. 30°C. Podając wraz z Sera Ectopur wzmacniamy efekt leczenia. Środek nie jest szkodliwy dla ryb i roślin – można go stosować w zbiorniku ogólnym;
  • TROPICAL ICHTIO – preparat przeciw pasożytniczy. Podajemy 10ml na każde 100l wody. Stosować do długotrwałych kąpieli – do 2 tygodni.

7. Uwagi dotyczące tej choroby

  • Duży wpływ na możliwość wyleczenia danej ryby ma jej odporność.
  • Większość preparatów/leków wpływa niekorzystnie na florę bakteryjna filtra, a tym samym zakłóca cykl azotowy.
  • Leczenie stosujemy co najmniej przez okres całego cyklu życia pasożyta w danej temperaturze i dodatkowo 2-3 dni.
  • Często w leczeniu ospy rybiej stosuje się kombinację podniesienia temperatury wody, silnego napowietrzania jej oraz zastosowania odpowiedniego środka chemicznego (leku).
  • Jeżeli chore ryby przenosimy w siatce, musimy ją zdezynfekować lub najlepiej wyrzucić.

8. Zapobieganie

  • przeprowadzanie kilkutygodniowej kwarantanny dla nowo nabytych ryb, roślin, zwierząt akwariowych
  • stosując naturalne pokarmy dobrze je wypłuczmy przed podaniem – woda, z którą są przenoszone, może być zainfekowana
  • stosowanie pokarmów wzbogacanych w witaminy i mikroelementy

9. Linki zawierające dodatkowe informacje na temat Ospy Rybiej

Domowe-akwarium.pl używa plików cookies. Korzystając z naszej strony o akwarium zgadzasz sie na pliki cookies - więcej informacji.