Sprzęt Akwarystyczny niezbędny każdemu akwaryście

Sprzęt akwarystyczny

Każdy akwarysta podczas zakładania akwarium zobligowany jest do zaopatrzenia się w niezbędny sprzęt i akcesoria akwarystyczne, które z jednej strony są potrzebne do właściwej opieki nad rybami i zwierzętami wodnymi, a z drugiej strony mogą znacząco ułatwić mu to zadanie.

1. Filtr do akwarium

filtr zewnętrzny

Filtrowanie wody to jedno z podstawowych zagadnień związanych z akwarystyką.
Filtrowanie jest odpowiedzialne za oczyszczanie wody zarówno z fizycznych, biologicznych jak i chemicznych zanieczyszczeń powstających na skutek toczącego się życia w zbiorniku, a dodatkowo sprzyja napowietrzaniu wody.
W filtrze woda płynie przez medium/media filtracyjne (odpowiednie wkłady), które mają za zadanie zatrzymywać, adsorbować zanieczyszczenia lub stanowić powierzchnię, na której kolonizować będą pożyteczne bakterie rozkładające groźne związki dla ryb i innych zwierząt wodnych.

Zasadniczy podział filtrów sprowadza się do miejsca, gdzie jest on montowany – wewnątrz akwarium (filtry wewnętrzne) lub na zewnątrz akwarium (filtry zewnętrzne, popularnie nazywane kubełkami).
Można także wyróżnić filtry kaskadowe (przelewowe) tzw. skimmery – czyli potocznie nazywane „zbieracze powierzchniowe”, które są umieszczane na górnej krawędzi akwarium w taki sposób, że praktycznie cały filtr znajduje się poza akwarium z wyjątkiem jego frontowej części – kaskady (części gdzie woda się przelewa z powrotem do akwarium) oraz rurki zasysającej wodę z wnętrza zbiornika.

filtr gąbkowy

Przy wyborze odpowiedniego filtra do akwarium należy wziąć pod uwagę:

  • jego wydajność – ilość filtrowanej wody w jednostce czasu (l/h)
  • rozmiar i typ akwarium (ilość roślin i ryb)
  • estetykę filtra
  • poziom hałasu
  • własne możliwości finansowe

Więcej o filtrowaniu wody, szczegółowej charakterystyce poszczególnych rodzajów filtrów oraz opisie rodzajów wkładów filtracyjnych znajdziesz w artykule Filtrowanie wody

2. Grzałka w akwarium

grzałka

Ogrzewanie to kolejna obowiązkowa pozycja w każdym akwarium tropikalnym, czyli takim, gdzie temperatura wody powinna wynosić 18-27ºC.
Najprościej jest to osiągnąć stosując odpowiednią grzałkę akwarystyczną. Myślę, że obecnie wszystkie dostępne w sprzedaży grzałki posiadają regulację temperatury zadanej oraz termostat, którego zadaniem jest utrzymanie w wodzie nastawionej temperatury.

Grzałki możemy podzielić ze względu na sposób ich umieszczenia na:

  • wewnętrzne – tradycyjne grzałki, które muszą być całkowicie zanurzone, żeby spełniały swoje zadanie, ich element grzewczy znajduje się w szczelnej i bezpiecznej obudowie szklanej dla lepszej wymiany ciepła
  • zewnętrzne (przepływowe) – element grzewczy znajduje się w specjalnej obudowie z tworzywa sztucznego, wzdłuż której, przez środek przepływa woda z akwarium, grzałka tego typu jest podpinana do instalacji filtrującej (na wylocie wody z filtra zewnętrznego), a wskazanie na wyświetlaczu grzałki (jeżeli taki posiada) pokazuje temperaturę wody w tym miejscu, w którym jest podpięta (będzie ona niższa niż rzeczywista temperatura wody w zbiorniku)
  • coraz częściej stosowane są rozwiązania, gdzie grzałka jest montowana bezpośrednio w filtrze zewnętrznym lub wewnętrznym, przykładem takiego zintegrowanego rozwiązania są filtry marki Oase: filtry wewnętrzne BioPlus Thermo oraz filtry zewnętrzne FiltoSmart Thermo lub BioMaster Thermo

Przy wyborze odpowiedniej grzałki do akwarium należy wziąć pod uwagę przede wszystkim jego wielkość. Przyjęto stosować zależność, że każdy litr wody to 1W ogrzewania. W obecnych czasach, gdy grzałki są bardzo precyzyjne wystarczający jest przelicznik 0,85W na każdy litr wody, chyba że akwarium będzie znajdowało się w nieogrzewanym zimą pomieszczeniu lub często mamy do czynienia z dużym wahaniem temperatury otoczenia (np. wyłączamy ogrzewanie, gdy jesteśmy poza domem) lub awariami ogrzewania. W takim przypadku należałoby pozostać przy przeliczniku 1l = 1W ogrzewania.

Więcej o ogrzewaniu w akwarium przeczytasz w artykule Regulacja temperatury w akwarium

3. Kable grzewcze na dno akwarium

Kable grzewcze na dno akwarium

Jest to typ ogrzewania stosowanego na dnie zbiornika, umieszczonego pod podłożem. Najprościej jest go przyrównać do ogrzewania podłogowego stosowanego coraz częściej w naszych domach.
W tego typu ogrzewaniu uwalniane ciepło idzie bezpośrednio i równomiernie do góry, co przede wszystkim sprzyja lepszemu ukorzenianiu i rozrastaniu się roślin (równomierne ogrzewanie podłoża, dodatkowy ruch wody w podłożu).
W przypadku stosowania tego rodzaju ogrzewania warto jest się zaopatrzyć w termoregulator lub elektroniczny termostat, dzięki którym precyzyjnie ustawimy pożądaną temperaturę.
Zastosowanie kabli grzejnych niestety nie zwalnia nas ze stosowania grzałki – może powstać deficyt temperaturowy, zwłaszcza w górnych partiach wodnych.
Przy wyborze odpowiedniej mocy kabli do akwarium należy wziąć pod uwagę przede wszystkim jego wielkość, a także grubość warstwy podłoża. Ogólnie przyjmuje się przelicznik, że na każde 10l wody powinno przypadać 1-3W mocy kabla. Z kolei jeżeli chodzi o wpływ grubości warstwy podłoża – to im jest ona większa, tym większej mocy kabli potrzebujemy.

4. Oświetlenie akwarium

Oświetlenie akwarium

Właściwe oświetlenie akwarium to kolejny Must-Have każdego akwarium, zwłaszcza jeżeli hodujemy w nim rośliny (zjawisko fotosyntezy) ale nie tylko.

Tutaj mamy do wyboru:

  • tradycyjne świetlówki T5 (trzonek G5, średnica 16mm, współpraca tylko ze statecznikami elektronicznymi)
  • tradycyjne świetlówki T8 (trzonek G13, średnica 26mm, możliwość współpracy ze statecznikami magnetycznymi i elektronicznymi)
  • szerokie pojęcie oświetlenia LED – świetlówki T5 lub T8, pojedyncze lampy, belki oświetleniowe, moduły itp.

Oczywiście rodzajów oświetlenia stosowanego w akwarystyce jest więcej (np. świetlówki kompaktowe czy żarniki HQI), jednak te wyżej wymienione są obecnie najbardziej popularne.

Wybierając odpowiednie oświetlenie do akwarium należy wziąć po uwagę:

  • wielkość akwarium – im wyższy zbiornik, tym mocniejsze oświetlenie (1W oświetlenia na każdy litr wody lub 0,75W na każdy litr w przypadku akwarium niższego niż 50cm)
  • rodzaj akwarium (roślinne, morskie)
  • temperaturę barwową źródła oświetlenia – ze względu na sposób oddawania kolorów
  • ilość lumenów (jasność światła) – dobieramy ze względu na rodzaj hodowanych roślin (łatwe w uprawie 15-25 lumenów/l wody, średnio wymagające 25-50 lumenów/l wody, wymagające powyżej 50 lumenów/l wody)

belka oświetleniowa

Więcej na temat oświetlenia znajdziesz w artykule Oświetlenie akwarium, natomiast zestawienie świetlówek występujących na rynku wraz z orientacyjnymi cenami, długościami i widmami świetlnymi znajdziesz w artykule Rynek świetlówek.

5. Lampy UV

Są dwa rodzaje lamp UV i ten podział decyduje o jej zastosowaniu: lampy niskociśnieniowe i średniociśnieniowe. Te pierwsze emitują promieniowanie UV w zakresie UV-C (czyli promieniowanie uznawane za bakteriobójcze), te drugie emitują promieniowanie w całym zakresie UV (UV-A. UV-B, UV-C).

Z punktu widzenia akwarystyki najlepsze są lampy pierwszego typu, które emitują fale o długości 254 nm - jest ona najbardziej szkodliwa dla patogenów, a najmniej szkodliwa dla ryb, roślin i samej wody (nie zmienia jej składu chemicznego oraz właściwości fizykochemicznych).

To, co taka lampa usunie (a może usuwać bakterie, wirusy, zarodniki, glony jednokomórkowe, orzęski, jaja nicieni, drożdże czy pleśni) zależy od dawki (mocy dostarczonego promieniowania w jednostce czasu na jednostkę powierzchni, wyrażanej w μJ/cm² lub μW/cm²) oraz czasu ekspozycji. I tak na dobrą sprawę lampy UV nie zabijają mikroorganizmów a jedynie modyfikują ich DNA poprzez uszkodzenie ich kwasu nukleinowego. To powoduje, że organizmy mają zahamowany wzrost i nie mogą się rozmnażać.

Wpływ na skuteczność lampy UV ma moc urządzenia, czystość tej lampy (kurz itp) oraz zmętnienie wody (ilość cząstek zawieszonych w wodzie). Dlatego w akwarystyce stosuje się system łączenia filtru i lampy UV razem. Najpierw woda z akwarium jest oczyszczana przez filtr (usuwane są cząstki), a następnie woda przepływa przez lampę UV zamkniętą w obudowie (następuje jej sterylizacja) i wraca do akwarium. W ten sposób działanie lampy UV nie ma żadnego wpływu na bakterie zaszczepione w filtrze.

Bardzo istotna w lampach UV jest sama długość fali, gdyż lampy z falą poniżej 250 nm mogą powodować zamianę azotanów w azotyny, co zaburza obieg azotu w akwarium.

Moc urządzenia oraz czas jego działania zależy od wielkości zbiornika, tego co chcemy osiągnąć (podobno 90% większości bakterii i wirusów ginie przy dawce 2000-8000 μW/cm², a pleśni, zarodniki, orzęski potrzebują większych dawek), czy borykamy się z jakimś problemem, czy lampę stosujemy profilaktycznie oraz konstrukcji samego urządzenia (np. zastosowanie dodatkowych odblasków).

6. Pompy akwariowe

pompa obiegowa

Są to urządzenia, których generalnie zadanie polega na wymuszeniu obiegu/transportu cieczy, najczęściej wody. W akwarystyce do wyboru mamy pompy:

  • obiegowe (przeważnie wirnikowe) – przede wszystkim wykorzystywane są przy stosowaniu filtrów typu SUMP, w celu zapewnienia cyrkulacji wody lub zwyczajnie do filtracji wody, w zależności od konstrukcji mamy do wyboru pompy, które można zanurzyć lub muszą pracować na zewnątrz akwarium
  • dozujące – służą do precyzyjnego podawania płynów (nawozów, soli) w określonych ilościach z określoną dokładnością, w zależności od konstrukcji mamy do wyboru pompy z różną ilością niezależnych kanałów dozujących, pompy dozujące służą przede wszystkim naszej wygodzie – nie musimy pamiętać o kolejnych terminach nawożenia zbiornika
  • falowniki (pompy turbinowe) – jak nazwa wskazuje ich głównym zadaniem jest spowodowanie ruchu powierzchni wody poprzez falowanie, a co za tym idzie lepsze napowietrzenie wody

falownik

Najważniejszymi parametrami wpływającymi na wybór odpowiedniej pompy są:

  • wydajność (przepustowość) pompy – ilość pompowanej cieczy w jednostce czasu
  • moc pompy bezpośrednio wpływająca na zużycie energii
  • wysokość podnoszenia – inaczej mówiąc wysokość na jaką dana pompa potrafi wypompować ciecz

7. Napowietrzanie akwarium

pompka napowietrzająca

Napowietrzanie akwarium to przede wszystkim odpowiednia pompka akwariowa służąca do dostarczania powietrza oraz właściwa końcówka, która rozproszy pęcherzyki powietrza - bąbelki.
Pompka, w zależności od konstrukcji, może mieć jeden, dwa lub więcej wylotów, dzięki czemu można jednocześnie do niej podłączyć odpowiedni dyfuzor tworzący malutkie bąbelki oraz filtr wewnętrzny gąbkowy.

Najpopularniejszymi dyfuzorami używanymi do napowietrzania są:

  • kamienie napowietrzające o różnych kształtach
  • specjalne nabąblacze
  • listwy napowietrzające sztywne
  • listwy napowietrzające elastyczne – kurtyny

kamień napowietrzający

Przy wyborze odpowiedniej pompki napowietrzającej kierujemy się przede wszystkim jej wydajnością, pobieraną mocą oraz głośnością pracy.

Więcej o napowietrzaniu wody w akwarium znajdziesz w artykule Napowietrzanie wody


8. Odmulacz

odmulacz na baterie

Każdy z nas, co jakiś czas, jest zmuszony do oczyszczenia dna akwarium z nagromadzonych tam resztek pożywienia, odchodów ryb, części roślin itp.
Niezmiernie pomocne w tym zakresie okazują się wszelkiego rodzaje odmulacze dostępne na rynku.

Wyróżniamy odmulacze:

  • mechaniczne – gdzie jesteśmy zmuszeni samodzielnie wymusić przepływ wody, np. ręczną pompką lub specjalnym zaworkiem
  • automatyczne – na baterie lub zasilane z sieci (mniej bezpieczne w użytkowaniu), gdzie wystarczy nacisnąć guzik w celu wymuszenia przepływu wody

odmulacz

Bez względu na rodzaj odmulacza są to bardzo proste w obsłudze i konstrukcji przyrządy, które zasysając wodę wraz z nieczystościami z dna oddzielają je poprzez ruch wirowy w komorze odmulacza. Zanieczyszczenia wypływają razem z wodą na zewnątrz akwarium (np. do wiaderka) lub są zatrzymywane w specjalnej komorze odmulacza/woreczku na zanieczyszczenia. Odmulacze dodatkowo wyposażone są w sitko zapobiegające zasysaniu samego podłoża.

9. Czyszczenie szyb akwarium

czyścik magnetyczny

Problem z osadzaniem się różnych zanieczyszczeń i osadów, a także glonów na szybach akwarium to dość powszechny kłopot. W celu ułatwienia ich czyszczenia przychodzą nam z pomocą wszelkiego rodzaju czyściki.

Wyróżniamy:

  • skrobaki – ręczne przyrządy opatrzone końcówką z gąbką lub ostrzem metalowym/plastikowym, ich użycie wymaga od nas zamoczenia ręki, w której przyrząd trzymamy, chyba że mają dostatecznie długą rękojeść
  • bardzo popularne czyściki magnetyczne – składają się one z dwóch części przyciągających się do siebie, jedną część wrzuca się na lustro wody, blisko szyby którą będziemy czyścić (czyściki pływające) lub ręką przytrzymujemy od środka na szybie (czyściki niepływające), a drugą część przykłada się do szyby od zewnętrznej strony - obie części łączą się ze sobą i przesuwając częścią zewnętrzną przesuwamy jednocześnie część wewnętrzną oczyszczając szyby akwarium. Wyróżnić można dwa rodzaje konstrukcji czyścików magnetycznych ze względu na sposób czyszczenia: pierwszy typ na swojej powierzchni ma przyklejony odpowiednio miękki materiał adsorbujący, który zatrzymuje zanieczyszczenia na swojej powierzchni, drugi typ dodatkowo jest wyposażony w dopinaną głowicę czyszczącą z ostrzem metalowym i/lub plastikowym dla jeszcze skuteczniejszego czyszczenia szyby (łączy funkcję skrobaka i czyścika magnetycznego)

10. Termometr akwariowy

termometr kolankowy

Jego zasadniczym zadaniem jest kontrolowanie temperatury wody w akwarium, żeby mieć pewność, że zastosowane ogrzewanie działa prawidłowo.

Wyróżnia się termometry:

  • zewnętrzne – paskowe (pod wpływem temperatury odpowiednie cyferki zmieniają kolor) lub elektroniczne/cyfrowe, najczęściej przyklejane lub mocowane w inny sposób na szybie, termometry cyfrowe mogą być wyposażone w sondę z czujnikiem temperatury (osobny kabelek do umieszczenia w wodzie) lub ten czujnik zamontowany jest w samym termometrze (temperatura mierzona jest na szybie akwarium)
  • wewnętrzne – alkoholowe, najczęściej mocowane za pomocą przyssawki lub zawieszane na górnej krawędzi akwarium (termometry kolankowe)

11. Siatka akwariowa

Siatka akwariowa

Zadaniem siatki jest wyławianie lub wpuszczanie ryb i innych zwierząt z/do akwarium oraz wyławianie większych zanieczyszczeń, najczęściej pływających, zbędnych części roślin.
Spotykane w sprzedaży siatki są kwadratowe lub prostokątne nie bez przyczyny – mają ułatwić nam operowanie siatką w narożnikach akwarium.
Siatkę należy dobrać wg własnych potrzeb, z pewnością wygodniej jest posiadać dwie – większą do wyławiania ryb i mniejszą do ich zaganiania.
Pamiętaj, że po każdej chorobie Twoich ryb najlepiej jest siatkę wyrzucić, jeżeli jej wówczas używałeś.

12. Automatyczny karmnik dla ryb

Automatyczny karmnik dla ryb

Wygodne rozwiązanie dla osób mających skłonność do przekarmiania ryb (posiadających dzieci), wyjeżdżających na urlop lub, które nie zawsze mogą zapewnić rybom regularne karmienie.
Karmniki automatyczne przeznaczone są najczęściej do dozowania pokarmu suchego – płatkowanego lub granulowanego i umożliwiają zaprogramowanie kolejnych cyklów karmienia pod względem częstotliwości karmienia i/lub ilości dozowanego pokarmu oraz ewentualnie ilości dawkowań w jednym karmieniu. Oferowane na rynku karmniki zasilane są najczęściej bateryjnie, często mają także możliwość podłączenia do niego za pomocą wężyka napowietrzacza w celu osuszania pokarmu (szczególnie przydatna funkcja przy stosowaniu pokarmu płatkowanego, który lubi się sklejać).

13. Kotniki

Kotnik

Kotniki najczęściej używane są do separacji ryb, które wobec siebie są zbyt agresywne, do oddzielenia ciężarnej samicy od reszty ryb, lub młodego narybku narażonego na zjedzenie przez większe ryby.
Do wyboru mamy plastikowe kotniki pływające lub umieszczane w akwarium za pomocą przyssawek oraz kotniki siatkowe, mocowane w akwarium za pomocą przyssawek.

14. Mata / podkładka pod akwarium

Mata

Zadaniem maty/podkładki pod akwarium jest zadbanie o bezpieczeństwo akwarium i podstawy na jakiej się ono znajduje poprzez eliminowanie nierówności powierzchni (zapobieganie niepożądanym pęknięciom dna), równe przenoszenie obciążeń, zapewnienie stabilności akwarium (bez niepotrzebnego ślizgania się) oraz stworzenie bariery termicznej czy bariery wygłuszającej hałasy i drgania urządzeń znajdujących się na/pod szafką.

Wykorzystać w tym celu można:

  • styropian – trzeba mieć na uwadze, że nie każdy się nadaje do tego celu
  • filc
  • korek
  • matę piankową – najlepiej wykonaną z gęstej i odpornej na uszkodzenia pianki, która najlepiej przenosi obciążenia i tłumi niepotrzebne drgania oraz nie odkształca się

15. Narzędzia do pielęgnacji roślin

nożyczki

Najczęściej używane przyrządy przez akwarystów to:

  • nożyczki do przycinania roślin – proste lub zakrzywione
  • pęsety najczęściej wykorzystywane do sadzenia roślin – proste lub zakrzywione
  • szczypce wykorzystywane są do wszystkich prac w akwarium związanych z wkładaniem/wyjmowaniem czegoś

Wybierając odpowiednie przyrządy powinniśmy wziąć pod uwagę materiał z jakiego zostały wykonane (czy nie jest toksyczny dla ryb, czy nie będzie rdzewieć), wygodę ich używania oraz skuteczność (np. w przypadku nożyczek lub pęsety czy nie miażdżą roślin).

16. Programator czasowy

Programator czasowy

Programatory czasowe są bardzo przydatne, jeżeli posiadamy urządzenia elektryczne, które musimy włączać/wyłączać o określonej godzinie. Najczęściej stosowane są do:

  • obsługi oświetlenia w akwarium
  • obsługi lamp UV
  • obsługi elektrozaworów przy instalacji nawożenia dwutlenkiem węgla
  • obsługi napowietrzacza (włączanie na noc)

Do wyboru mamy programatory mechaniczne (analogowe) oraz elektroniczne. W programatorze analogowym programowanie włączania/wyłączania urządzenia odbywa się za pomocą ruchomej tarczy zegarowej z możliwością sterowania co 15, 30 itp. minut (w zależności od konkretnego modelu) oraz „ząbków”, które trzeba albo wcisnąć albo ustawić do góry.
W programatorze elektronicznym/cyfrowym programowanie urządzenia odbywa się za pomocą odpowiednich guzików. Programatory tego typu najczęściej posiadają dodatkowo szereg funkcji i programów, które pozwalają ustawić je w trybie działania na dany dzień, na cały tydzień, tylko w weekend itp. z możliwością sterowania nawet co 1 minutę.

17. Wyciory do czyszczenia węży akwariowych

Wycior do czyszczenia węży

Przydatny przyrząd służący do utrzymania węży akwariowych, rurek wlotowych/wylotowych filtrów oraz szklanych rurek w czystości.
Dostępne w sprzedaży wyciory mogą być jednostronne (ze szczotką tylko z jednej strony), dwustronne (szczotki o różnej wielkości po obu stronach), osadzone na elastycznym, spiralnym drucie (sprężynie) lub żyłce albo sztywnym drucie (jak szczotki do czyszczenia butelek).
Z reguły są to przyrządy uniwersalne, które pasują do standardowych średnic węży 12/16mm oraz 16/22mm.

18. Montaż sprzętu akwarystycznego - video poradnik

Ocena artykułu

Tak użytkownicy oceniają ten artykuł.

Bardzo dobry
 
3
Nieaktualny
 
1
Za mało informacji
 
0
Niezrozumiały
 
0
Nieprawidłowe informacje
 
0

A co ty sądzisz o tym artykule?








Domowe-akwarium.pl używa plików cookies. Korzystając z naszej strony o akwarium zgadzasz się na pliki cookies - Więcej informacji. Rozumiem