Choroby ryb akwariowych i ich leczenie

Najlepszym sposobem leczenia wszelkich chorób ryb, tak samo jak i w przypadku ludzi, jest zapobieganie im. Powstawanie chorób u ryb jest zwykle skutkiem zaniedbań, jakich dopuszcza się ich właściciel.

Zapobiegać chorobom ryb to znaczy:

  • nie przerybiać zbiornika: zapewniamy odpowiednią ilość wolnej przestrzeni dla każdego podopiecznego;
  • dbać o dobrą jakość wody: na jakość wody wpływa jej odpowiedni skład chemiczny (należy go systematycznie kontrolować poprzez zastosowanie odpowiednich zestawów testowych, które wskażą nam zawartość amoniaku, azotynów, azotanów w wodzie oraz jej pH czy twardość) oraz jej czystość (niezbędne są systematyczne podmiany części wody, czyszczenie podłoża ze zgniłych resztek, usuwanie uszkodzonych części roślin);
  • utrzymywać odpowiednią temperaturę wody: gwałtowne wahania tego czynnika źle wpływa na większość gatunków ryb;
  • dobierać rybki pod względem ich zachowania oraz preferowanych przez nie warunków: usposobienie poszczególnych gatunków znacząco wpływa na samopoczucie pozostałych towarzyszy, poziom ich stresu, możliwość pobierania pokarmu oraz prawidłowy rozwój;
  • karmić umiarkowanie urozmaiconym pożywieniem: nie ograniczamy się jedynie do suchego pokarmu, od czasu do czasu podajmy rybkom żywy lub roślinny;
  • nabywać ryby, rośliny czy innych mieszkańców akwarium tylko z pewnych źródeł: większość chorób przenoszonych jest przez nowo nabyte ryby, rośliny, ślimaki, plankton czy nawet pożywienie, którym karmimy podopiecznych (skażone rureczniki, larwy ochotki itp.);
  • przeprowadzać kwarantannę dla nowo zakupionych okazów zarówno ryb, jak i roślin, czy innych zwierząt akwariowych: wyłapując zawczasu choroby nowych lokatorów w osobnym akwarium nie narażamy fauny i flory w zbiorniku podstawowym;
  • chronić mieszkańców akwarium przed truciznami mogącymi dostać się do wody z zewnątrz: zbiorniki ramowe odpowiednio zabezpieczamy przed dostaniem się do wody trujących składników z ram, kitów, farb, w pomieszczeniu z akwarium nie stosujemy środków owadobójczych, unikamy stosowania jakichkolwiek aerozoli, palenia papierosów oraz kontaktu metalowych przedmiotów z wodą w zbiorniku, trujący jest także świeży cement, którym możemy spajać podwodne groty;
  • obserwować podopiecznych i przenosić chorych do oddzielnego zbiornika: wszelkie anormalne zachowania ryb mogą wskazywać na ich zachorowanie, a wcześnie wykryte schorzenie można z powodzeniem wyleczyć w większości przypadków.

Pomimo zachowania wszelkich środków ostrożności może się jednak zdarzyć, że ryby zaczną chorować. Wówczas ważne jest, żeby daną chorobę właściwie zdiagnozować oraz ustalić jej przyczynę. Następnym krokiem powinna być eliminacja problemu i przystąpienie do leczenia odpowiednimi medykamentami lub preparatami.

Pierwsze objawy chorób u ryb

Oczywiście nie sposób opisać wszystkich symptomów chorób tym bardziej, że większość objawów nie jest charakterystyczna dla poszczególnych schorzeń. Jednak można zaobserwować pewne zmiany, które ewidentnie wskazują na nieprawidłowości w funkcjonowaniu naszego akwarium. Należą do nich:

  • zmiana ubarwienia ryb (może być spowodowane nadmiernym oziębieniem lub ogrzaniem wody),
  • pokrycie ciała wysypką,
  • sklejenie lub postrzępienie płetw,
  • zmętnienie lub owrzodzenie skóry,
  • wykwity guzkowe lub plamiste,
  • zaczerwienienie okolicy odbytu,
  • niesymetryczność i wychudzenie ciała,
  • wysadzenie gałki ocznej,
  • zmiany w zachowaniu: ukrywanie się, nieprzyjmowanie pokarmu (może wskazywać na niestrawność spowodowaną monotonnym pokarmem), chwiejne lub skokowe pływanie, ocieranie się o przedmioty w akwarium (może wskazywać na ospę rybią),
  • jeżeli ryby przebywają blisko powierzchni wody, łapczywie połykając powietrze - przyczyną najprawdopodobniej jest niedobór tlenu w wodzie, nagromadzenie w niej dwutlenku węgla lub wzrost stężenia szkodliwych substancji,
  • jeżeli ryby przebywają w pobliżu grzałki - temperatura w akwarium jest za niska,
  • na schorzenia pęcherza pławnego wskazuje przebywanie w pobliżu dna ryb żyjących pod powierzchnią wody,
  • na zakwaszenie (pH<5) lub alkalizację (pH>8) wody wskazują: ryby są podniecone, przebywają blisko powierzchni, próbują wyskoczyć z akwarium, ich skóra ciemnieje i pokrywa się śluzem, gwałtowny skok pH może powodować śmierć ryb,
  • puchlinę wodną mogą wskazywać - znaczne pogrubienie ciała, nastroszenie łusek, wysadzenie gałek ocznych.

Szybka diagnoza choroby

Pomocne w diagnozowaniu poszczególnych objawów oraz ustaleniu ich przyczyn niech będzie poniższe zestawienie. Klikając na konkretną chorobę w tabeli uzyskasz więcej informacji o niej włączając sposoby leczenia.

Poniższe zestawienie zostało podzielona na kilka grup:

ObjawyMożliwa przyczyna/Choroba
Oczy
Wysadzenie gałki ocznej Posocznica - Puchlina wodna
Mykobakterioza - rybia gruźlica
Opuchlizna oczna Choroba gazowa
Zbielenie lub zmętnienie soczewki oka Katarakta - ślepota
Nieodpowiednia temperatura wody
Niedobory składników odżywczych
Ichtioftirioza - ospa rybia
Oczy pokryte śluzem Katarakta-ślepota
Skóra
Zmiana ubarwienia ciała - zmętnienie, zmatowienie kolorów Nieodpowiednia temperatura wody
Spironukleoza - wiciowce
Blednięcie kolorów Mykobakterioza - rybia gruźlica
Ichtiobodoza - kostioza
Pierwotniaki pasożytnicze
Mikrosporidioza
Głód tlenowy - przyducha
Ichtiosporidioza
Plistoforoza
Przekrwienie skóry Ichtiobodoza - kostioza
Flexibakterioza - choroba bawełniana
Lernaea
Zatrucie amoniakiem
Owrzodzenie skóry Mykobakterioza - rybia gruźlica
Posocznica - Puchlina wodna
Ichtiosporidioza
Lernaea
Stany zapalne na skórze Lernaea
Flexibakterioza - choroba bawełniana
Postrzępiona skóra Flexibakterioza - choroba bawełniana
Pierwotniaki pasożytnicze
Urazy mechaniczne
Oodinoza - choroba welwetowa
Śluz na skórze Ichtiobodoza - kostioza
Oodinoza - choroba welwetowa
Pierwotniaki pasożytnicze
Choroba gazowa
Choroba zasadowa
Choroba kwasowa
Głód tlenowy - przyducha
Ichtioftirioza - ospa rybia
Białe smugi wzdłuż kręgosłupa i poniżej płetwy grzbietowej Plistoforoza
Białe plamy na skórze Flexibakterioza - choroba bawełniana
Żółtawe kropeczki na ciele o aksamitnym, złotym połysku Oodinoza - choroba welwetowa
Małe, białe guzy na skórze Plistoforoza
Pierzaste kłaczki przypominające watę na skórze Pleśniawka
Biało-zielone robaki (nitki) zwisające ze skóry Lernaea
Pokrycie płetw i ciała białą wysypką Ichtioftirioza - ospa rybia
Białe kępki wokół pyska Flexibakterioza - choroba bawełniana
Plamy na głowie Hexamitoza
Brązowe torbiele na skórze Kapilarioza
Otwarte ubytki na ciele Urazy mechaniczne
Hexamitoza
Pierwotniaki pasożytnicze
Ciemniejsza pigmentacja ciała Hexamitoza
Spironukleoza - wiciowce
Plistoforoza
Zapalenie przewodu pokarmowego
Pęcherze na skórze Choroba gazowa
Nieodpowiednia temperatura wody
Nastroszone łuski Mykobakterioza - rybia gruźlica
Posocznica - Puchlina wodna
Ichtiosporidioza
Wypadanie łusek Mykobakterioza - rybia gruźlica
Flexibakterioza - choroba bawełniana
Skrzela
Uszkodzenie skrzeli Choroba kwasowa
Choroba zasadowa
Szybsze poruszanie pokrywami skrzelowymi Ichtioftirioza - ospa rybia
Oodinoza - choroba welwetowa
Choroba gazowa
Choroba zasadowa
Głód tlenowy - przyducha
Rozdęcie - Malawi bloat
Otwarte pokrywy skrzelowe Posocznica - Puchlina wodna
Deformacje pokryw skrzelowych Nieodpowiednia temperatura wody
Czerwonawe skrzela Zatrucie amoniakiem
Ichtioftirioza - ospa rybia
Sklejenie skrzeli Niedobory składników odżywczych
Płetwy
Biały nalot na brzegach płetw Martwica płetw
Sklejenie płetw Pierwotniaki pasożytnicze
Oodinoza - choroba welwetowa
Nieodpowiednia temperatura wody
Postrzępienie płetw Mykobakterioza - rybia gruźlica
Martwica płetw
Oodinoza - choroba welwetowa
Posocznica - Puchlina wodna
Urazy mechaniczne
Plistoforoza
Zatrucie amoniakiem
Pierwotniaki pasożytnicze
Obumieranie/gnicie płetw Martwica płetw
Zanikanie płetwy ogonowej Plistoforoza
Drganie płetw Choroba kwasowa
Zaczerwienienie nasady płetwy Martwica płetw
Odchody i okolice odbytu
Zaczerwienienie okolicy odbytu Zapalenie przewodu pokarmowego
Rozdęcie - Malawi bloat
Białe, nitkowate, ciągnące się odchody Rozdęcie - Malawi bloat
Białe, kleiste odchody Spironukleoza - wiciowce
Nitkowate, śluzowate odchody Kapilarioza
Zapalenie przewodu pokarmowego
Posocznica - Puchlina wodna
Krwisty kał Kapilarioza
Zapalenie przewodu pokarmowego
Śladowe ilości wydalanego kału Zaparcia
Białe, galaretowate, pokryte śluzem odchody Hexamitoza
Robaki zwisające z odbytu Kapilarioza
Zamiana wyglądu (rozdęcie, chudniecie, skrzywienie)
Rozdęcie brzucha Rozdęcie - Malawi bloat
Hexamitoza
Posocznica - Puchlina wodna
Ichtiosporidioza
Spironukleoza - wiciowce
Zaparcia
Choroba gazowa
Mykobakterioza - rybia gruźlica
Zapalenie przewodu pokarmowego
Kapilarioza
Chudnięcie Mikrosporidioza
Mykobakterioza - rybia gruźlica
Plistoforoza
Zapalenie przewodu pokarmowego
Kapilarioza
Ichtiosporidioza
Zatrucie amoniakiem
Pierwotniaki pasożytnicze
Niedobory składników odżywczych
Hexamitoza
Skrzywienie kręgosłupa Mikrosporidioza
Plistoforoza
Mykobakterioza - rybia gruźlica
Niedobory składników odżywczych
Skrzywienie linii ciała Posocznica - Puchlina wodna
Zachowanie i dziwne pływanie
Brak apetytu Hexamitoza
Zapalenie przewodu pokarmowego
Mykobakterioza - rybia gruźlica
Martwica płetw
Ichtiosporidioza
Oodinoza - choroba welwetowa
Ichtioftirioza - ospa rybia
Spironukleoza - wiciowce
Posocznica - Puchlina wodna
Mikrosporidioza
Flexibakterioza - choroba bawełniana
Zaparcia
Choroba gazowa
Choroba zasadowa
Głód tlenowy - przyducha
Nieodpowiednia temperatura wody
Pierwotniaki pasożytnicze
Niedobory składników odżywczych
Plistoforoza
Ichtiobodoza - kostioza
Rozdęcie - Malawi bloat
Apatia Posocznica - Puchlina wodna
Ichtiosporidioza
Zapalenie przewodu pokarmowego
Pierwotniaki pasożytnicze
Choroba gazowa
Choroba kwasowa
Choroba zasadowa
Mykobakterioza - rybia gruźlica
Nieodpowiednia temperatura wody
Kapilarioza
Zatrucie azotynami/azotanami
Lernaea
Pleśniawka
Niedobory składników odżywczych
Ukrywanie się Choroba kwasowa
Hexamitoza
Plistoforoza
Ichtiosporidioza
Zapalenie przewodu pokarmowego
Spironukleoza - wiciowce
Posocznica - Puchlina wodna
Choroba gazowa
Flexibakterioza - choroba bawełniana
Ocieranie się Lernaea
Ichtioftirioza - ospa rybia
Flexibakterioza - choroba bawełniana
Pierwotniaki pasożytnicze
Ichtiobodoza - kostioza
Oodinoza - choroba welwetowa
Pleśniawka
Problemy z oddychaniem Ichtiobodoza - kostioza
Ichtiosporidioza
Pierwotniaki pasożytnicze
Zatrucie amoniakiem
Głód tlenowy - przyducha
Nadmiar dwutlenku węgla
Nieodpowiednia temperatura wody
Choroba kwasowa
Flexibakterioza - choroba bawełniana
Oodinoza - choroba welwetowa
Ichtioftirioza - ospa rybia
Lernaea
Przebywanie tuż pod powierzchnią wody Zatrucie amoniakiem
Zatrucie azotynami/azotanami
Głód tlenowy - przyducha
Choroba gazowa
Choroba kwasowa
Ichtiosporidioza
Nieodpowiednia temperatura wody
Choroba zasadowa
Rozdęcie - Malawi bloat
Trudności z pływaniem Posocznica - Puchlina wodna
Choroba gazowa
Głód tlenowy - przyducha
Martwica płetw
Niedobory składników odżywczych
Mikrosporidioza
Zaparcia
Kapilarioza
Choroby pęcherza pławnego
Kołyszące ruchy Martwica płetw
Choroby pęcherza pławnego
Ichtiosporidioza
Ichtiobodoza - kostioza
Plistoforoza
Ryba wisi w toni wodnej, ogon drga Choroby pęcherza pławnego
Mykobakterioza - rybia gruźlica
Pływanie głową w dół Choroby pęcherza pławnego
Hexamitoza
Gwałtowne ruchy ryby Zatrucie amoniakiem
Głód tlenowy - przyducha
Nieodpowiednia temperatura wody
Choroba kwasowa
Wyskakiwanie ze zbiornika Choroba kwasowa
Nieodpowiednia temperatura wody
Zatrucie amoniakiem
Pływanie skokami nad dnem Przeziębienie błędnika (labiryntu)
Ichtiosporidioza
Przebywanie w pobliżu grzałki Nieodpowiednia temperatura wody
Niezdarne ruchy ryby Choroba zasadowa
Leżenie na dnie zbiornika Pierwotniaki pasożytnicze
Spowolniony wzrost ryby Kapilarioza
Zatrucie amoniakiem
Niedobory składników odżywczych
Drgawki Niedobory składników odżywczych
Rozbijanie się ryby o elementy wyposażenia akwarium - oznaki ślepoty Katarakta - ślepota
Agresja Nieodpowiednia temperatura wody

Dezynfekcja akwarium i roślin

Do dezynfekcji akwarium oraz sprzętu i urządzeń służy formalina, nadmanganian potasu oraz rivanol. Można również zastosować wodę utlenioną. Rośliny akwariowe dezynfekujemy nadmanganianem potasu. Kawałki drewna użyte do dekoracji podłoża gotujemy przez kilka godzin. Siatkę do odławiania chorych ryb należy stale trzymać w nasyconym roztworze soli kuchennej. Po dokonanej dezynfekcji pamiętamy o kilkukrotnym przepłukaniu zbiornika, sprzętu czy urządzeń bieżącą wodą wodociągową.

Domowe-akwarium.pl używa plików cookies. Korzystając z naszej strony o akwarium zgadzasz sie na pliki cookies - więcej informacji.